Stanisław Tym

Stanisław Tym przyszedł na świat 17 lipca 1937 roku w Małkini Górnej, w okolicznościach, które sam lubił wspominać z humorem: urodził się przedwcześnie, gdy matka wyjechała nad Bug na wakacje. Ta anegdota stała się później częścią "Rejsu", gdzie jego bohater opowiada ją w charakterystyczny, rozwlekły sposób.

Dzieciństwo spędził w okupowanej Warszawie. Jako ośmioletni chłopiec był świadkiem Powstania Warszawskiego. Mieszkał przy Kruczej róg Wspólnej, w stosunkowo bezpiecznej części Śródmieścia. W pamięci zachował obraz lazaretu w bramie i ginących młodych żołnierzy. Doświadczył również wyzwolenia przez Armię Czerwoną, co, jak sam podkreślał, także wiązało się z widokiem "okropnych rzeczy".

Rozpoczął studia aktorskie w warszawskiej PWST, ale ich nie ukończył. W komediach Stanisława Barei grał prezesa Ryszarda Ochódzkiego, kombinatora próbującego przetrwać w absurdach komunistycznego systemu.

Współpraca z Bareją wykraczała poza aktorstwo. Tym był współautorem scenariuszy, między innymi do "Misia". Scenariusze powstawały w niekonwencjonalnych okolicznościach, w domu Barei, gdzie, jak wspominał, "ilość głupot, jakie mogliśmy wymyślić, była nieskończona".

Od lat 50. pisał teksty satyryczne. Od 1961 roku współpracował ze Studenckim Teatrem Satyryków, współtworzył grupy kabaretowe: Owca, Lopek, Wagabunda i Dudek. Dla tej ostatniej napisał skecz "Ucz się, Jasiu" z "wężykiem, wężykiem", wykonywanym przez Jana Kobuszewskiego.

Od lat 70. jego felieton stał się stałym punktem polskiej prasy. Pisał dla "Literatury", "Tygodnika Kulturalnego", "Wprost", "Rzeczpospolitej", a przez osiemnaście lat był związany z "Polityką". W 2014 roku jego teksty zebrano w tomie "Pies, czyli kot".

W 1976 roku podpisał list protestacyjny przeciwko wprowadzeniu do konstytucji PRL zapisów o "sojuszu" z ZSRR. Konsekwencje były natychmiastowe: stał się "nieosobą", zdjęto mu sztuki z teatrów, zakaz objął pracę w radiu i publikacje. To właśnie wtedy podjął decyzję o zamieszkaniu na Suwalszczyźnie, by mieć niezależność ekonomiczną pozwalającą na zachowanie wolności słowa.

W domu na Suwalszczyźnie opiekował się również psami. Przez lata przygarniał wyrzucone i maltretowane zwierzęta, niekiedy opiekując się kilkunastoma jednocześnie. Od lat 90., odkąd zaczął ratować psy, został wegetarianinem. Potrafił zerwać kontakty z ludźmi, którzy wykazywali się okrucieństwem wobec istot żywych.

Stanisław Tym wielokrotnie mówił o okrucieństwie i przypadkowości świata. Powiedzenie „Człowiek to tylko mięsny farsz w naleśniku przemijania” oddawało jego gorzko-ironiczny sposób patrzenia na rzeczywistość.

Zmarł w wieku 87 lat.