Filmowy.pl

Reżyser

John Erman

reżyser, producent

Światło przewodnie ery filmów telewizyjnych i miniserialu, z dziewięcioma nominacjami do Emmy dla najlepszego reżysera — czyli jedną na trzy i pół projektu — Erman zdobył swoją nagrodę Emmy za Who Will Love My Children?. Erman zdobył także nagrody Directors Guild of America za Roots i An Early Frost. Reżyserował przez całe lata sześćdziesiąte w niektórych popularnych programach tamtych czasów: Ben Casey, The Fugitive, The Flying Nun, That Girl, Star Trek, Room 222 itd. Drugi film telewizyjny Ermana, Green Eyes, zwrócił uwagę delikatną historią amerykańskiego weterana (Paul Winfield), który po wojnie w Wietnamie szuka w Azji Południowo-Wschodniej syna, którego zostawił. Udział Ermana w realizacji epopei Roots, telewizyjnego pomnika, przyniósł mu jedną z oszałamiających 37 nominacji do Emmy tego miniserialu (w tym dziewięć zwycięstw). Reżyserował także fragmenty równie epickiej kontynuacji, a następnie zaangażował się w projekty Moviola, oparte na powieści Garsona Kanina o starym Hollywoodzie. Erman otrzymał nominację do Emmy za drugi z nich, o dramacie stojącym za ostatecznym obsadzeniem Vivian Leigh w Gone with the Wind Victora Fleminga. Siła i szorstkość projektów Roots oraz jego reżyserska kontrola nad projektami Moviola pokazały znakomitość Ermana w ambitnych odtworzeniach przeszłości na wielką skalę. Części Roots miały wbudowany rezonans i moc w swoich brutalnych analizach niewolnictwa na Południu i jego następstw. Mimo jego wierności temu gigantycznemu projektowi opartemu na bestsellerze Alexa Haleya, praca Ermana nad Moviolą pokazała również jego precyzję w dowodzeniu, że Hollywood czasami potrafi opowiedzieć historie o Hollywood poprawnie. Alexander miał wpływ jako tania, homoseksualna opowieść w epoce, gdy gejowskie historie nie pojawiały się w telewizji — chodzi o hollywoodzkiego aktora (Leigh McClosky), który zwraca się ku prostytucji. Child of Glass była niezwykłą rodzinną opowieścią o duchach, w której chłopiec uświadamia sobie problemy ducha kreolskiej dziewczynki i próbuje pomóc jej duszy uwolnić się z uwięzienia w tym świecie do zaświatów. Umiejętność Ermana otaczania pojazdów dla pewnych gwiazd pełnią szczegółów od A do Z czyniła dogłębnymi doświadczeniami remake The Letter z Lee Remick, prezentację Jean Stapleton jako Eleanor Roosevelt w Eleanor oraz Another Woman's Child z Lindą Lavin. My Old Man pozostaje jedną z lepszych adaptacji opowiadań Ernesta Hemingwaya. Warren Oates wydawał się stworzony do roli Franka Butlera, przepojonego alkoholem trenera koni wyrugowanego na obrzeża Louisville przez pełną błędów przeszłość, który nagle dziedziczy opiekę nad swoją obcą córką, graną przez Kristy McNichol, gdy umiera jego była żona. Obie gwiazdy zaczynały realizować swoją ekranową obecność — późno w życiu w przypadku Oatesa i dość wcześnie w przypadku McNichol. Niezawodność Ermana w czystości narracji Hemingwaya poprzez scenariusz Jerome'a Kassa stawiający postacie na pierwszym miejscu opiera się na sile więzi rodzinnej zbudowanej podczas treningu obiecującego folbluta i na zagrożeniu dla tej siły ze strony kolejnego zbliżającego się skandalu wyścigowego. Nagrodę Emmy Erman otrzymał za drobiazgową staranność w przedstawieniu prawdziwej historii żony farmera z Iowa, Lucille Fray, której nieuleczalna choroba wzbudza w niej misję oddania dziesięciorga swoich dzieci do najlepszych dostępnych domów. Mocy Who Will Love My Children? nie da się przeciwstawić. W pewnym sensie to ostateczny telewizyjny płaczliwy film, całkowicie przejmujący rynek chwytających za serce opowieści dzięki scenariuszowi Michaela Bortmana i zatopieniu się Ann-Margret w roli, jej debiutowi w filmach telewizyjnych. Otrzymała nominację do Emmy oraz Złoty Glob. Erman i Ann-Margret po tym sukcesie zrobili nową wersję A Streetcar Named Desire Tennessee Williamsa, z gwiazdą w jednej z kluczowych ról amerykańskiego teatru, Blanche DuBois. Pod pewną ręką Ermana zespół — w tym Treat Williams jako Stanley Kowalski, Randy Quaid jako Mitch i Beverly D'Angelo jako Stella — odrzucił ozdobniki, tworząc prostą i bardzo skuteczną wersję sztuki. Talent Ann-Margret jako dramatycznej aktorki nigdy nie został lepiej wykorzystany ani nie został bardziej wyeksponowany niż w jej pierwszych dwóch filmach dla Ermana. Streetcar obsypano 11 nominacjami do Emmy, w tym za wybitny program specjalny, Ermana, Ann-Margret, Quaida i D'Angelo. Zarówno Right to Kill?, jak i The Atlanta Child Murders były oparte na rzeczywistych sprawach. Ten pierwszy dotyczył zabicia w Wyoming stosującego przemoc słowną i fizyczną ojca, Richarda Jahnke'a Sr., przez jego syna, aby oszczędzić rodzinie dalszych tyrad i razów od jej patriarchy, zagranego z wielką maestrią przez Frederica Forresta. The Atlanta Child Murders opowiadał o aresztowaniu i procesie Wayne'a Williamsa (Calvin Levels) za seryjne zabójstwa. Scenariusz Abby'ego Manna sugeruje, że Williams został wrobiony pod presją przerażonego miasta, a gwiazdorska obsada zgromadzona do tych rozgrywek — Morgan Freeman, Jason Robards, Martin Sheen, James Earl Jones, Ruby Dee, Rip Torn i inni — pomogła przeforsować tę tezę. Ten pierwszy program, stawiający swoją tezę praktycznie od początku już w tytule, pozostaje solidniejszym z dwojga. An Early Frost wykroczył poza medium jako kulturowy punkt odniesienia w promowaniu świadomości na temat AIDS na skalę międzynarodową. Jego historia dotyczyła prawnika, granego przez Aidana Quinna, u którego diagnozuje się chorobę i który postanawia wyjść z szafy, by powiedzieć rodzinie i przyjaciołom o swojej orientacji i przyszłości. Scenariusz Rona Cowena i Daniela Lipmana został potraktowany bez brania jeńców przez Ermana oraz jego niezwykłą obsadę, której wszyscy członkowie byli nominowani do Emmy: Quinn, Ben Gazzara i Gena Rowlands jako rodzice oraz Sylvia Sidney i John Glover. Program otrzymał 14 nominacji, w tym dla Ermana i scenarzystów, i zdobył cztery nagrody Emmy. Najwyraźniej po dekadzie tragedii Ermana należała się przerwa w świecie wyższych sfer oper mydlanych, więc on, Ann-Margret i dobrze dopracowana obsada drugoplanowa — Claudette Colbert, Elizabeth Ashley, Stephen Collins i inni — podjęli się adaptacji powieści Dominicka Dunne'a The Two Mrs. Grenvilles, o byłej rewii dziewczynie i żonie longislandzkiego potentata, która przypadkiem go postrzeliwuje. Temat nie powstrzymał uwagi Emmy, gdyż program otrzymał osiem nominacji, w tym dla Ann-Margret, Colbert (jej pierwsza rola ekranowa od 22 lat) i Collinsa. Doświadczenie Ermana w reżyserowaniu opowieści o nadchodzących drzwiach śmierci przyciągało materiał taki jak When the Time Comes z Bonnie Bedelią jako nieuleczalnie chorą żoną, która nie może przekonać męża, by pomógł jej umrzeć, The Last Best Year z Bernadette Peters jako umierającą kobietą zabiegającą o pomoc terapeutki Mary Tyler Moore w swoich ostatnich miesiącach oraz Our Sons z Zeljko Ivanekiem jako młodym człowiekiem umierającym na AIDS, otoczonym przez Julie Andrews, Hugh Granta i Ann-Margret. Erman pracował z jednym ze swoich ulubionych scenarzystów, Williamem Hanleyem, i aktorów, Terrym O'Quinnem, nad wszechstronnym portretem rodzinnym rozwodu zatytułowanym The Last to Go. Hanley zdobył jedyną nagrodę Emmy z sześciu nominacji za The Attic: The Hiding of Anne Frank. Erman oraz aktorki Mary Steenburgen i Lisa Jakobs zostali nominowani za ten dramat, który może stanąć obok rozmaitych wersji holenderskiej historii ukrywania Żydów przed nazistami podczas II wojny światowej, w tym oryginalnego, nagrodzonego Oscarem filmu George'a Stevensa The Diary of Anne Frank (1959). David był oparty na prawdziwej historii Davida Rothenberga, chłopca z Kalifornii, którego ojciec podpalił, to kolejny film Ermana nominowany do Emmy za najwybitniejszy program specjalny. Carolina Skeletons powstał na podstawie scenariusza Tracy'ego Keenana Wynna o afroamerykańskim żołnierzu (Louis Gossett Jr.), który wraca do swojego rodzinnego miasteczka, próbując dowieść, że jego brat, stracony dawno temu, był niewinny gwałtów i morderstw dwóch białych dziewcząt. Bardziej wpływowym dziełem o czarnym doświadczeniu Południa była Queen, oparta na książce Alexa Haleya o jasnoskórej córce plantacji białego patriarchy i niewolnicy imieniem Easter — córce, która przez większość życia „uchodzi” za białą, ukrywając swoją prawdziwą tożsamość, by wciąż na nowo doświadczać złamanego serca. Miniserial był jednym z kluczowych elementów w drodze Halle Berry do gwiazdorstwa. Był nominowany do ośmiu nagród Emmy, w tym za wybitny film lub miniserial oraz dla Ann-Margret jako aktorki drugoplanowej. Dbałość o szczegóły historyczne i liczna obsada — w tym Danny Glover, George Grizzard, Ossie Davis, Tim Daly, Jasmine Guy i Paul Winfield — były jednolicie znakomite. Jeśli ktokolwiek miałby zrobić telewizyjną kontynuację Gone with the Wind, równie dobrze mógł to być Erman, biorąc pod uwagę jego sukces z rozmachowanymi południowymi miniserialami. Z drugiej strony, jak ktokolwiek mógłby tego dokonać? Rezultat Scarlett jest taki, że na Południu po wojnie secesyjnej Scarlett O'Hara jest zdecydowana odzyskać Rhetta Butlera. Joanne Whalley i Timothy Dalton obsadzili główne role. The Sunshine Boys była kolejną próbą przerobienia dawnej chwały — sztuki Neila Simona — z Peterem Falkiem i Woodym Allenem błędnie pojmującymi swoje role byłych artystów wodewilu. W sferze złych rzeczy pochodzących od wielkich ludzi ci Sunshine Boys zasługują na miano całkowitego zaćmienia rozrywki. Materiał Hallmark Hall of Fame przywrócił Ermana na pierwszy plan dzięki Breathing Lessons z Jamesem Garnerem i Joanne Woodward, a wyprodukowany przez Ermana program zdobył nagrody Emmy. Oparta na powieści Anne Tyler o staroświeckiej pedantce próbującej sprowadzić zbłąkanych członków rodziny z powrotem do owczarni oraz o jej relacji z tolerancyjnym, lecz dziwnie skupionym na sobie mężem (gra w pasjansa w kościele), Breathing Lessons nie była dla fanów „wyzwolonych” kobiet ani zwykłych kłótni i małżeńskich przekomarzanek. Była jednak bardzo odmienna jak na telewizję, oparta bardziej niż na czymkolwiek innym na cichych i dziwacznych cechach postaci u Tyler. Stowarzyszenie Ermana z Hallmarkiem trwało dalej poprzez The Boys Next Door, o pracowniku socjalnym opiekującym się czterema mężczyznami z niepełnosprawnością intelektualną, Ellen Foster, o dziewczynce przerzucanej między rodzinami zastępczymi, oraz The Blackwater Lightship, kolejny z lepszych dramatów o umieraniu na AIDS. Only Love był trójkątem miłosnym opartym na powieści Ericha Segala o lekarzu opiekującym się swoją byłą narzeczoną. Too Rich dało Lauren Bacall znakomitą rolę na schyłek kariery jako dziedziczka fortuny tytoniowej Doris Duke wspominająca swoją burzliwą przeszłość, odtwarzaną w retrospekcjach przez Lindsay Frost. A Victoria & Albert był romantycznym dramatem kostiumowym z brytyjskiej przeszłości, starannie wystawionym.