Reżyser
John Frankenheimer
aktor, reżyser, scenarzysta, producent
Playhouse 90: Forbidden Area (1956), Rendezvous in Black (1956), Eloise (1956), The Family Nobody Wanted (1956), The Ninth Day (1957, znany też jako Mr. and Mrs. McAdam), The Comedian (1957), The Last Tycoon (1957), If You Knew Elizabeth (1957), Winter Dreams (1957), Clash by Night (1957), The Fabulous Irishman (1957), The Death of Manolete (1957), A Sound of Different Drummers (1957), The Troublemakers (1957), The Thundering Wave (1957), The Last Man (1958), The Violent Heart (1958), Rumors of Evening (1958), Bomber's Moon (1958), A Town Has Turned to Dust (1958), The Days of Wine and Roses (1958), Old Man (1958), Face of a Hero (1959), The Blue Men (1959), For Whom the Bell Tolls (1959, dwie części), Journey to the Day (1960). The DuPont Show of the Month: The Browning Version (1959). Buick Electra Playhouse: The Fifth Column (1960), The Snows of Kilimanjaro (1960, dwie części). HBO Theatre: The Rainmaker (1982). Filmy/miniseriale: Riviera (1987, podpisany wyłącznie jako Alan Smithee), Against the Wall (1994), The Burning Season (1994), Andersonville (1995, mini), George Wallace (1997), Path to War (2002). Kariera Frankenheimera upłynęła w większości na filmach fabularnych, dzieląc jego dwa najintensywniej twórcze okresy, oba w większości w telewizji. Gdy w końcu lat pięćdziesiątych nieprzerwanie dostarczał najwybitniejsze dramaty telewizyjne, pochłonęło go kino fabularne, zwłaszcza po jego przełomowym roku 1962, w którym wyreżyserował filmy Bird Man of Alcatraz, All Fall Down i The Manchurian Candidate, który z perspektywy czasu uchodzi za jeden z największych amerykańskich filmów. Podczas swojego początkowego wybuchu znakomitych dramatów telewizyjnych jako główny reżyser Playhouse 90 Frankenheimer był siłą napędową powstania długometrażowej narracji w tym medium. Jako nowator skłaniający operatorów do kręcenia z niekonwencjonalnych kątów oraz montażysta dopracowujący scenariusze z pisarzami i montujący na planie, był znany ze swojego energicznego, zmiennego sposobu pracy. Mimo pracy z najlepszymi scenarzystami telewizji, Hortonem Foote'em, Rodem Serlingiem, J. P. Millerem i innymi, i wykrzesywania natchnionych kreacji od trafnie dobranych aktorów, ambitny Frankenheimer odszedł do kina, tworząc znakomite Seven Days in May (1964), The Train (1965), Grand Prix (1966), The Fixer (1968), The Gypsy Moths (1969), I Walk the Line (1970), The Iceman Cometh (1973), French Connection II (1975) i Black Sunday (1976). Pomiędzy nimi rozsiane było kilka mniej wybitnych filmów. Lecz gdy Frankenheimer w poważny sposób wrócił do telewizji w latach dziewięćdziesiątych, nagle przyjęto go jako wielkiego mistrza tego medium, przyznając mu bezprecedensowe cztery nagrody Emmy w ciągu pięciu lat za reżyserię projektów długometrażowych, za Against the Wall, The Burning Season, Andersonville i George Wallace. Frankenheimer był 14 razy nominowany do nagród Emmy jako reżyser lub producent. Cztery z jego nominacji reżyserskich dotyczyły programów opartych na scenariuszach Roda Serlinga: Portrait in Celluloid (1956) w Climax! oraz prezentacji Playhouse 90: Forbidden Area, The Comedian i A Town Has Turned to Dust. Jego dwie pozostałe nominacje za reżyserię dotyczyły The Turn of the Screw i Path to War. Jego nominacje za produkcję wybitnego programu dotyczyły The Burning Season, Andersonville, George Wallace i Path to War. Frankenheimer był siedmiokrotnie nominowany do nagród Directors Guild of America, za The Manchurian Candidate, Bird Man of Alcatraz i Grand Prix wśród filmów fabularnych oraz Against the Wall, Andersonville, George Wallace i Path to War w telewizji. Otrzymał nominacje do Złotych Globów za reżyserię The Manchurian Candidate i Seven Days in May. Otrzymał nagrody CableACE za reżyserię i produkcję George Wallace, wśród wielu innych wyróżnień. Do filmów fabularnych reżysera należą The Young Stranger (1957), The Extraordinary Seaman (1969), The Horsemen (1972), Story of a Love Story (1973), 99 and 44/100ths% Dead (1974), Prophecy (1979), The Challenge (1982), The Holcroft Covenant (1985), 52 Pickup (1986), Dead Bang (1989), The Fourth War (1990), Year of the Gun (1991), The Island of Dr. Moreau (1996), Ronin (1998) i Reindeer Games (2000). Frankenheimer był kierownikiem planu przy 58 odcinkach Rod Brown of the Rocket Rangers. Wyreżyserował odcinki You Are There, Danger i Studio One. Frankenheimer wyreżyserował 26 odcinków Climax! w latach 1955 i 1956. Do wczesnych, godzinnych programów reżysera należały prezentacje Sunday Showcase: People Kill People Sometimes (1959) z Jasonem Robardsem, George'em C. Scottem i Geraldine Page oraz The American (1960) z Lee Marvinem jako Pima Indianinem Irą Hayesem, jednym z żołnierzy, którzy zatknęli flagę pod Iwo Jimą. Najbardziej cenionym godzinnym utworem Frankenheimera był The Turn of the Screw (1959) w Ford Startime. Wyreżyserował Ingrid Bergman w nagrodzonej Emmy kreacji w jej telewizyjnym debiucie jako guwernantka w odwiecznej historii o duchach Henry'ego Jamesa. Nominacje do nagród Emmy otrzymały także sam program, Frankenheimer i scenarzysta James Costigan. Jako główny reżyser Playhouse 90 Frankenheimer realizował dramat pełnometrażowy około sześciu razy w roku. Playhouse 90 produkował Martin Manulis, który później zmieniał się z Fredem Coe, Herbertem Brodkinem i Johnem Housemanem. W ciągu czterech sezonów emisji Playhouse 90 zdobył 13 nagród Emmy z 52 nominacji łącznie, wiele z nich za programy Frankenheimera. Adaptacja Serlinga dla Frankenheimera prowokacyjnej powieści Pata Franka o zimnej wojnie, Forbidden Area, była dziewiczym rejsem antologii, opowiadającym o rosyjskim szpiegu przenikającym do Strategicznego Dowództwa Lotniczego, gdy analitycy próbują przekonać wojskowych, że sowiecki atak jest nieuchronny. Charlton Heston zagrał główną rolę z Vincentem Price'em, Tabem Hunterem, Dianą Lynn, Victorem Jorym i przyszłym reżyserem Lamontem Johnsonem. Rendezvous in Black był zagadką seryjnego mordercy opartą na opowiadaniu Cornella Woolricha, z Borisem Karloffem, Franchotem Tone'em i Lorraine Day w rolach głównych. Eloise miała w roli głównej dziecięcą aktorkę Evelyn Rudie z Kay Thompson, Montym Woolleyem i Ethel Barrymore. Historia dotyczyła sześcioletniej dziewczynki siejącej spustoszenie w nowojorskim hotelu. Rudie otrzymała nominację do Emmy dla najlepszej aktorki. The Family Nobody Wanted oparto na prawdziwej historii Helen i Carla Dossów, którzy przygarnęli sieroty wszelkiego pochodzenia rasowego odrzucone przez system umieszczania dzieci. Lew Ayres i Nanette Fabray zagrali państwa Dossów. The Ninth Day dotyczył grupy ludzi mieszkających w odizolowanej pustynnej społeczności, którzy wierzą, że są ocalałymi z wojny nuklearnej. W rolach głównych wystąpili Piper Laurie, Mary Astor i Cedric Hardwicke. O ile kilka innych programów Frankenheimera w Playhouse 90 wiodło długie życie w kulturze popularnej, ten, który w swoim czasie wzbudził najwięcej uwagi, to The Comedian, który zdobył nagrodę Emmy jako najlepszy pojedynczy program roku i miał kluczowe znaczenie dla zdobycia przez cały program nagrody Emmy w 1957 roku dla najlepszego programu antologicznego. Program zdobył także Emmy za najlepszą pracę kamery na żywo, a Serling zabrał do domu swoją trzecią nagrodę Emmy za adaptację opowiadania Ernesta Lehmanna o nikczemnym egomaniaku, który przypadkiem jest najgorętszą gwiazdą komediową telewizji. Do nagród Emmy nominowani byli Frankenheimer i Mickey Rooney za najlepszą rolę męską, wcielający się w Sammy'ego Hogartha, mieszankę być może Sida Caesara, Arthura Godfreya i Reda Skeltona. Bliski w charakterze do filmu fabularnego Jose Ferrera The Great Man (1956), The Comedian podkreśla oczyszczający filtr telewizyjnej estrady i presje ery programów na żywo. Sammy Rooneya jest wyjątkowo paskudnym osobnikiem, przedstawionym przez Frankenheimera ze wszystkimi przywarami. Edmond O'Brien zagrał rolę drugoplanową obok Kim Hunter, Constance Ford i Mela Torme'a. The Last Tycoon F. Scotta Fitzgeralda zaadaptował Don Mankiewicz, a w roli Monroego Stahra zagrał Jack Palance, będący autorskim odbiciem byłego szefa produkcji Metro-Goldwyn-Mayer Irvinga Thalberga, „cudownego chłopca”, który zmarł na zapalenie płuc w wieku 37 lat. W obsadzie Frankenheimera znaleźli się Lee Remick, Peter Lorre, Keenan Wynn, Reginald Denny i Viveca Lindfors. If You Knew Elizabeth był oryginalnym scenariuszem telewizyjnym Tada Mosela z Claire Trevor jako przyszłą panną młodą, której przyszły mąż (Gary Merrill) żeni się z nią wyłącznie, by wzmocnić swoją pozycję zawodową. Ona znika, a jego poszukiwania odkrywają informacje o jej licznych obliczach, które niemal czynią z niej osobowość mnogą. Dana Wynter zagrała w Winter Dreams jako nowo odnaleziona dziewczyna marzeń Johna Cassavetesa. Clash by Night Clifforda Odetesa opisywał romans między najlepszym przyjacielem statecznego, w średnim wieku mężczyzny a jego młodą żoną. Kim Stanley zagrała błądzącą żonę, Lloyd Bridges zagrał pozbawionego skrupułów przyjaciela, a E. G. Marshall był mężem. The Fabulous Irishman była opowieścią o przemycie broni przez Irlandzką Armię Republikańską w 1918 roku, z Artem Carneyem w roli głównej. The Death of Manolete, opowieść o korridzie spisana przez Barnaby'ego Conrada z Palance'em w roli głównej, była osobiście najmniej ulubionym ze wszystkich jego programów Playhouse 90. A Sound of Different Drummers zaadaptował Robert Alan Aurthur z opowiadania Raya Bradbury'ego o totalitarnej przyszłości, w której oficer rządowy przyłapuje bibliotekarza na ukrywaniu zakazanej książki. W rolach głównych wystąpili Sterling Hayden, Diana Lynn i John Ireland. Ben Gazzara, Keenan Wynn, Barbara Rush i Robert Vaughn zagrali w The Troublemakers, historii o młodocianych przestępcach, którzy biją chłopca na śmierć, podczas gdy jeden z nich ma wyrzuty sumienia. The Thundering Wave zagrali Franchot Tone i Joan Bennett jako rozdzielony duet aktorski męża i żony, których po latach rozłąki prosi się o wystąpienie w sztuce, on jako jej ojciec. James Mason również zagrał w tym utworze Roberta Alana Aurthura, wspierany przez Pamelę Mason, Jacka Klugmana i Susan Oliver. The Last Man był westernem napisanym przez Aarona Spellinga o mieszkańcu pogranicza w Arizonie, którego wysyła się do sąsiedniego miasteczka po lekarstwo dla ciężko chorej żony i dziecka, a brakuje mu 87 centów. Sterling Hayden i Carolyn Jones zagrali główne role. The Violent Heart była adaptacją Lesliego Stevensa powieści Daphne du Maurier o francuskiej Rivierze, o pozostawionej bez opieki, lecz zamężnej piękności, granej przez Danę Wynter, która po wyjeździe męża do Paryża czuje pociąg do właściciela sklepu fotograficznego Bena Gazzary. Frankenheimer wyreżyserował kolejno dwie sagi o lotnikach II wojny światowej: adaptację Lesliego Stevensa Rumors of Evening Williama Durkee'ego z Johnem Kerrem i Barbarą Bel Geddes oraz Bomber's Moon Serlinga z Robertem Cummingsem, Martinem Balsamem i Ripem Tornem. Ten drugi dotyczył oskarżenia przez dowódcę młodego lotnika o tchórzostwo po tym, jak zestrzelono najlepszego pilota. Droga do emisji potężnego scenariusza Serlinga zatytułowanego A Town Has Turned to Dust była początkowo problematyczna. Podstawowa historia Serlinga opowiadała o hańbie miasteczka po tym, jak samosąd dokonał swojej brudnej roboty. Pierwotnie była bardzo konkretna, skupiona na losie Emmetta Tilla, 14-letniego czarnoskórego chłopca zamordowanego w 1955 roku przez białych rasistów w pobliżu Money w stanie Missisipi, w hrabstwie Leflore, za to, że zagwizdał na białą kobietę. Jego ciało znaleziono w rzece Tallahatchie z wentylatorem od odziarniarki bawełny przywiązanym do szyi drutem kolczastym. Incydent stał się głównym punktem zapalnym ruchu na rzecz praw obywatelskich. Wynikający z tego fikcyjny proces uniewinnił znanych sprawców. Scenariusz Serlinga, który trafił do Frankenheimera dwa lata po fakcie, był zbyt gorący dla szefów CBS, którzy nie chcieli stracić żadnych południowych stacji afiliacyjnych przy emisji. Przesunięto go z pierwszego programu sezonu 1957–1958 na ostatni program. Dyrektor programowy CBS Hubbell Robinson Jr. nalegał, by Serling zmienił szczegóły. Tak więc scenarzysta i Frankenheimer przenieśli akcję do westernu osadzonego w Nowym Meksyku lat siedemdziesiątych XIX wieku, a pochodzenie etniczne chłopca zmienili na meksykańskie. Szeryfa, który przez bezczynność pozwolił na wymiar sprawiedliwości z rąk samozwańczych stróżów prawa, zagrał mistrz wieloznaczności Rod Steiger. Głównego bandytę odegrał William Shatner, a w obsadzie znaleźli się Fay Spain i James Gregory. A Town Has Turned to Dust otrzymał nominacje do nagród Emmy dla Frankenheimera, Steigera i Serlinga. The Days of Wine and Roses przetrwał w kulturze jako standardowy traktat o alkoholizmie. J. P. Miller przekształcił swój telewizyjny scenariusz w sztukę i film fabularny z 1962 roku, wyreżyserowany przez Blake'a Edwardsa, który zdobył pięć nominacji do Oscarów, w tym dla gwiazd Jacka Lemmona i Lee Remick. Oryginalna wersja Frankenheimera miała w rolach głównych Cliffa Robertsona jako alkoholika i Piper Laurie jako dziewczynę, którą poślubia i wciąga w swój pijany świat. Obaj aktorzy w wersji telewizyjnej dają być może swoje najlepsze kreacje. Charles Bickford zagrał rolę drugoplanową jej ojca zarówno w wersji telewizyjnej, jak i filmowej, a Malcolm Atterbury i Marc Lawrence znaleźli się w zespole Frankenheimera. Scenariusz Millera i kreacja Laurie zostały nominowane do nagród Emmy. Old Man został ogłoszony przez CBS najdroższym jak dotąd programem telewizyjnym, gdy wyemitowano go w 1958 roku, odtwarzając historyczną powódź rzeki Missisipi z 1927 roku. Opowiadał historię Williama Faulknera z tego burzliwego czasu, o skazańcach przewożonych z więzienia do walki z powodzią. Niektórzy więźniowie widzą w tym szansę na ucieczkę. Sterling Hayden zagrał skazańca, który ratuje młodą kobietę przed podnoszącą się wodą. Tytuł Faulknera był przydomkiem rzeki, którą Frankenheimer odtworzył wewnątrz studia CBS w Hollywood. Geraldine Page zagrała rolę drugoplanową. Ta wodna i nastrojowa produkcja została nominowana do nagrody Emmy dla wybitnego pojedynczego programu i przyczyniła się do zdobycia przez Playhouse 90 nagrody Emmy dla najlepszego serialu dramatycznego sezonu 1958–1959. Do swoich pierwszych nominacji do nagród Emmy zostali też nominowani Page i adaptator Horton Foote, który później współpracował przy jej oscarowej roli w The Trip to Bountiful (1985). Jack Lemmon dostarczył wyrazów twarzy do Face of a Hero, adaptacji opowiadania Pierre'a Boulle'a autorstwa Roberta L. Josepha, o prokuratorze okręgowym, którego krucjaty w imię prawdy uczyniły go bohaterem dla mieszkańców jego małego południowego miasteczka. Jednak retrospekcje ujawniają, że stał bezczynnie, gdy tonęła dziewczyna. Opierając się na potężnym talencie Lemmona do ukazania obu twarzy tego szczególnego „bohatera”, studyjny portret Frankenheimera dotyczył także pułapek bezkrytycznej akceptacji utartych wyobrażeń o osobach publicznych. Zespół wykorzystał wielu ulubionych aktorów charakterystycznych Frankenheimera, w tym Ripa Torna, Jamesa Gregory'ego, Malcolma Atterbury'ego i Whita Bissella. W obsadzie znaleźli się także Anne Meacham i Burt Reynolds. W The Blue Men wybitny detektyw policji ma zakwestionowany honor zawodowy, gdy odmawia aresztowania podejrzanego o kradzież. Edmond O'Brien, Jack Warden i Eileen Heckert zagrali role drugoplanowe. Ostatnim Playhouse 90 reżysera był Journey to the Day, o sześciu pacjentach szpitala psychiatrycznego przechodzących wspólną terapię grupową. Zagrali ich Janice Rule, Mary Astor, przyszły reżyser Mike Nichols, James Gregory, Vivian Nathan i James Dunn, a Steven Hill wcielił się w doktora Edwarda Guterę. Scenariusz napisał Roger O. Hirson na podstawie pomysłu Freda Coe, który był producentem. Do najbardziej ambitnych programów Frankenheimera dla Playhouse 90 należała trzygodzinna adaptacja A. E. Hotchnera powieści Ernesta Hemingwaya For Whom the Bell Tolls, rozłożona na dwa tygodnie. Odtwarzając hiszpańską wojnę domową z 1937 roku i góry Hiszpanii, Frankenheimer oparł się na Jasonie Robardsie jako Robercie Jordanie i Marii Schell jako Marii, by udźwignąć centralny romans. W obsadzie znaleźli się Eli Wallach, Maureen Stapleton, Steven Hill, Nehemiah Persoff i przyszły reżyser Sydney Pollack. Frankenheimer i Hotchner współpracowali przy dwóch innych opowieściach Hemingwaya dla telewizji. Zarówno The Fifth Column, jedyna sztuka Hemingwaya, jak i The Snows of Kilimanjaro wyemitowano jako programy specjalne. The Fifth Column, kolejna opowieść o hiszpańskiej wojnie domowej, dotyczyła rannego agenta szpiegostwa i miała w rolach głównych Richarda Burtona, Maximiliana Schella, Sally Ann Howes, George'a Rose'a, Betsy von Furstenberg i Pollacka. The Snows of Kilimanjaro również opowiadało o cynicznym i rannym człowieku, tym razem na safari w Afryce Wschodniej, który pijany obraża żonę, której nie kocha, i dokonuje obrachunku ze swoim zmarnowanym życiem. Skłonność Roberta Ryana do wstrętu do samego siebie idealnie pasowała do tego nieheroicznego bohatera Hemingwaya. W obsadzie Frankenheimera znaleźli się Rule, Astor, Gregory, Ann Todd, Brock Peters i Norma Crane. Wersja The Browning Version Frankenheimera była telewizyjnym debiutem Johna Gielguda, grającego zhańbionego nauczyciela Andrew Crocker-Harrisa, który traci szacunek uczniów, kolegów i żony. Sztukę Terrence'a Rattigana zaadaptowali Jacqueline Babbin i Audrey Geller. Kreacja Gielguda była punktem centralnym, wspierana przez Margaret Leighton jako żonę, Cecila Parkera jako dyrektora oraz Roberta Stephensa, Donalda Moffatta i Rhodena Streetera. Kariera filmowa Frankenheimera nabrała rozpędu w latach sześćdziesiątych i nie wrócił do telewizji aż do 1982 roku, kiedy wyreżyserował celowo teatralną wersję sztuki N. Richarda Nasha The Rainmaker, z Tommym Lee Jonesem jako Starbuckiem i Tuesday Weld jako Lizzie, panną na wydaniu. Otrzymała ona nominację do CableACE za swoją kreację, a w obsadzie drugoplanowej znaleźli się William Katt, Lonny Chapman, James Cromwell, Taylor Lacher i William Traylor. Reżyser przyjął kredyt Alana Smithee przy Riviera, thrillerze z Jonem Finchem. Ten kredyt (zob. ALAN SMITHEE) wysyła branży sygnał, że Directors Guild of America zgodziła się z reżyserem, iż producent dopuścił się moralnego faulu po oddaniu programu. Against the Wall odtwarzał więzienny bunt z 1971 roku w zakładzie karnym Attica w hrabstwie Wyoming w stanie Nowy Jork, skupiając się na okropnych warunkach, złym zarządzaniu i braku zrozumienia wśród strażników dla potrzeb 2200 osadzonych. Stosując gorączkowy styl zdjęciowy, który podkręcał napięcie i uwydatniał nietolerancję oraz przemoc w legendarnym patowej sytuacji między 1000 buntowników a stanowymi policjantami z Nowego Jorku o 42 zakładników, Frankenheimer dostarczył jeden z najlepszych filmów więziennych w ogóle. Gdy rzeczywiste czterodniowe oblężenie się zakończyło, zginęło 10 zakładników i 29 osadzonych. Wydarzenia w Attice pomogły zapoczątkować reformę więziennictwa wszędzie. Frankenheimer nakręcił film dla HBO w Clarksville w stanie Tennessee, według scenariusza Rona Hutchinsona, z obsadą, w której znaleźli się Samuel L. Jackson, Kyle MacLachlan, Frederic Forrest, Anne Heche, Harry Dean Stanton, Clarence Williams III, Carmen Argenziano i Philip Bosco. Nagroda Emmy Frankenheimera za reżyserię i nominacja do DGA zostały przy rozdaniu nagród uzupełnione Eddiem od American Cinema Editors za znakomity montaż krzyżowy Lee Percy'ego. Jackson otrzymał nominację do Złotego Globu za swoją kreację. Po tym powrocie Frankenheimera do telewizyjnej świetności nastąpił The Burning Season, film o południowoamerykańskiej dżungli oparty na życiu i morderstwie zbieracza kauczuku Chico Mendesa w amazońskiej głuszy prowincji Acre w Brazylii. Walka Mendesa o prawa współtowarzyszy zbieraczy kauczuku przeciwko hodowcom bydła, którzy wycinają dżungle, zakończyła się tragicznie, gdy został zabity w 1988 roku, co stało się punktem jednoczącym dla obrońców środowiska walczących o ocalenie lasów deszczowych. Książka źródłowa była autorstwa Andrew Revkina, zaadaptowana przez Williama Mastrosimone'a, Rona Hutchinsona i Michaela Tolkina dla HBO i sfilmowana w lasach południowego Meksyku przez Johna R. Leonettiego. Raul Julia dał jedną ze swoich najlepszych kreacji jako Mendes. Zarówno Frankenheimer, jak i Julia zdobyli nagrody Emmy, a film otrzymał nominacje dla wybitnego filmu, scenarzystów oraz kreacji Sonji Braga i Edwarda Jamesa Olmosa. Film zdobył Złoty Glob dla najlepszego filmu telewizyjnego, a Julia zdobył Złoty Glob i nagrodę Screen Actors Guild. Olmos zdobył Złoty Glob, a Braga była do niego nominowana. Znakomita obsada Frankenheimera obejmowała Argenziano, Kamalę Lopez-Dawson, Tony'ego Planę, Luisa Guzmana, Nigela Haversa, Esaia Moralesa i Tomasa Miliana. Frankenheimer zwrócił następnie uwagę na opowieść z czasów wojny secesyjnej, Andersonville, o osławionym, pełnym chorób południowym obozie jenieckim w tytułowej miejscowości w Georgii. Szacuje się, że w czasach wojny w obozie Andersonville zmarło 13 000 jeńców Unii z powodu niedożywienia, warunków atmosferycznych i chorób. Wizję Frankenheimera wsparł talent zespołu produkcyjnego TNT do filmowania opowieści o wojnie secesyjnej. Codzienne okrucieństwo i groza Andersonville stały się kanwą dla mniejszych opowieści o odwadze, przetrwaniu, pomocy, ucieczce i nadziei. Scenariusz napisał David W. Rintels, a duża obsada Frankenheimera obejmowała Frederica Forresta, Williama H. Macy'ego, Jarroda Emicka, Cliffa De Younga, Matta McGratha, Williama Sandersona i Thomasa F. Wilsona. Z siedmiu nominacji do nagród Emmy otrzymanych przez Andersonville Frankenheimer zdobył jedyną nagrodę. Nominacje otrzymały także zdjęcia Rica Waite'a, montaż Paula Rubella i kostiumy May Routh. Rubell zdobył Eddiego, Frankenheimer otrzymał nominację do DGA, a Rintels otrzymał nominację Writers Guild of America. George Wallace jest po prostu jednym z najlepszych filmów biograficznych, jakie kiedykolwiek powstały o amerykańskiej postaci politycznej. Złożony Południowiec i niezwykle politycznie napędzany rasista, którego poglądy zmieniały się z czasem, zwłaszcza po tym, jak został chrześcijaninem odrodzonym, Wallace pełnił cztery kadencje jako gubernator Alabamy między 1963 a 1987 rokiem i cztery razy startował w wyborach prezydenckich. Marshall Frady zaadaptował swoją biografię Wallace'a wraz ze scenarzystą Paulem Monashem, skupiając się na publicznym i prywatnym wizerunku tego człowieka, w tym na zamachu na jego życie z 1972 roku w Laurel w stanie Maryland, oraz na jego małżeństwach. Z pewnością Gary Sinise dał jedną ze swoich najlepszych kreacji jako Wallace, tak głęboko wpisany w postać, że wydawał się drugim wcieleniem samego Wallace'a. Frankenheimer, Sinise i Mare Winningham jako Lurleen Wallace zdobyli nagrody Emmy z ośmiu nominacji łącznie, w tym za wybitny miniserial, zdjęcia Alana Caso i drugoplanową kreację Angeline Jolie jako drugiej żony Wallace'a, byłej Cornelii Ellis Snively. Film i Jolie zdobyły Złote Globy, a Sinise i Winningham byli nominowani. Film, Sinise, Frankenheimer i charakteryzacja zdobyli nagrody CableACE, a nominowani zostali Joe Don Baker jako Big Jim Folsom, Jolie, scenarzyści, montażysta Antony Gibbs i scenografia. Sinise zdobył nagrodę SAG dla najlepszego aktora, Caso zdobył nagrodę American Society of Cinematographers, a Antony Gibbs zdobył Eddiego. Frankenheimer otrzymał nominację do DGA, a scenarzyści otrzymali nominację WGA. W obsadzie znaleźli się także Clarence Williams III, Terry Kinney i William Sanderson. Wyprodukowany dla TNT przez Marka Carlinera, Frankenheimera i innych, program został uhonorowany nagrodą Peabody. George Wallace był kolejnym znakomitym dziełem filmowym o amerykańskim procesie politycznym autorstwa człowieka, który nakręcił The Manchurian Candidate i Seven Days in May. I Frankenheimer powrócił do epoki tych thrillerów zwieńczającą oceną prezydentury Lyndona Johnsona. Path to War nie jest kompletnym arcydziełem takim jak George Wallace, ale jest wracającą do kryzysów lat sześćdziesiątych, o nachyleniu ekspozycyjnym i żywym stosunkiem do politycznych zawiłości Johnsona, jego administracji, czasów i niepokojów tętniących w środkowej Ameryce z powodu eskalacji wojny w Wietnamie. Przepełniony scenariusz Daniela Giata zdołał objąć wszystkie podstawy. Michael Gambon wcielił się w LBJ-a, z Donaldem Sutherlandem jako Clarkiem Cliffordem, Alekiem Baldwinem jako Robertem McNamarą, Cliffem De Youngiem jako McGeorge'em Bundym, Tomem Skerrittem jako generałem Williamem Westmorelandem, Johnem Aylwardem jako Deanem Ruskiem, Bruce'em McGillem jako George'em Ballem, Philipem Bakerem Hallem jako senatorem Everettem Dirksonem, Frederikiem Forrestem jako generałem Buzzem Wheelerem, Felicity Huffman jako Lady Bird Johnson oraz Brucem McGillem, Jamesem Frainem, Albertem Hallem, J. K. Simmonsem, Dianą Scarwid i Christianem Peppardem. Osiem nominacji do nagród Emmy rozdano temu ostatniemu mistrzowskiemu dziełu, w tym za wybitny film, reżyserię Frankenheimera, Giata, zdjęcia Stephena Goldblatta i kreacje Gambona oraz Baldwina. Sutherland zdobył Złoty Glob, a film, Gambon i Baldwin byli nominowani. Dwa miesiące po premierze Path to War na HBO Frankenheimer zmarł w wieku 72 lat z powodu powikłań po udarze związanym z operacją kręgosłupa. Choć często wymienia się go obok Arthura Penna i Sidneya Lumeta jako czołowych reżyserów filmowych, którzy wyrośli z korzeni telewizyjnych w latach sześćdziesiątych, Frankenheimer bez wątpienia był największym osiągnięciem z tej trójki pod względem ilości i jakości swojego dorobku telewizyjnego już w samych latach pięćdziesiątych i na początku sześćdziesiątych. Biorąc pod uwagę, że energie większości jego twórczego życia kierowały się ku filmom fabularnym, osiągnięcia Frankenheimera w telewizji są tym bardziej imponujące. Gdy wrócił do telewizji w latach dziewięćdziesiątych, jego sukces nie miał sobie równych. Był jednym z prawdziwych gigantów tego medium.
- Data urodzenia
- 19 lutego 1930
- Data śmierci
- 6 lipca 2002
Filmografia
-
Na ścieżce wojennej
Dramaty
2002
-
Uwikłany
Akcji
2000
7,7
-
Ronin
Akcji, Sensacyjne
1998
6,9
-
George Wallace
Biograficzne, Dramaty, Seriale
1997
-
Andersonville
Dramaty, Historyczne, Wojenne
1996
8,0
-
Wyspa doktora Moreau
Akcji, Horrory, Science fiction
1996
5,7
-
Bunt
Akcji, Dramaty, Sensacyjne
1994
5,9
-
Rok broni
Akcji, Thrillery
1991
7,5
-
Czwarta wojna
Dramaty, Sensacyjne
1990
6,0
-
Kula w łeb
Akcji, Dramaty, Kryminalne, Thrillery, Wojenne
1989
6,1
-
52 Pick-Up
Akcji, Thrillery
1986
7,0
-
Pakt Holcrofta
Akcji, Dramaty, Kryminalne
1985
-
Przepowiednia
Horrory, Science fiction
1979
7,7
-
Czarna niedziela
Akcji, Dramaty, Thrillery
1977
-
Francuski łącznik 2
Akcji
1975
-
99 and 44/100% Dead
Akcji, Kryminalne, Przygodowe
1974
-
Cyrk straceńców
Obyczajowe
1969
6,7
-
Żyd Jakow
Dramaty
1968
-
Grand Prix
Dramaty
1966
9,2
-
Twarze na sprzedaż
Dramaty, Sensacyjne, Thrillery
1966
8,3
-
Seven Days in May
Dramaty, Thrillery
1964
-
Pociąg
Thrillery, Wojenne
1964
-
Ptasznik z Alcatraz
Biograficzne
1962
7,1
-
Przeżyliśmy wojnę
Dramaty, Thrillery
1962
Wspólne produkcje
Osoby z obsady i ekipy z największą liczbą wspólnych filmów i seriali.
Urodzinowe towarzystwo
Osoby urodzone tego samego dnia i miesiąca, niezależnie od roku.
Komentarze
Zaloguj się, żeby dodać komentarz.
Brak komentarzy.