Reżyser

Ken Russell

aktor, reżyser, scenarzysta, producent

Były fotograf, tancerz i piechur, Russell został filmowcem dokumentalnym dla BBC, a wiele jego krótkich filmów emitowano w Monitor na początku lat sześćdziesiątych. Zaczął rozwijać się w Monitor, dramatyzując życie muzyków i artystów, w niektórych występował Oliver Reed i/lub były pisane przez Melvyna Bragga. Pierwszym filmem fabularnym Russella był French Dressing (1964). Był nominowany do Oscara i Złotego Globu za najlepszą reżyserię za Women in Love (1970), za który Glenda Jackson zdobyła swojego pierwszego Oscara. Do filmów fabularnych Russella należą The Billion Dollar Brain (1967), The Music Lovers (1971), The Devils (1971), Mahler (1974), Tommy (1975), Lisztomania (1975), Valentino (1977), Altered States (1980), Gothic (1986), Salome’s Last Dance (1988), The Rainbow (1989), Whore (1991), Tales of Erotica (1996, współreżyseria z Bobem Rafelsonem, Susan Seidelman, Melvinem Van Peeblesem), The Fall of the House of Usher (2002), Trapped Ashes (2006), Moll Flanders (2007) i inne. Filmy Russella cechuje często przesadnie teatralna gra aktorska, jaskrawe kolory podstawowe, być może seksualny smorgasbord albo szczególnie brutalne traktowanie chrześcijaństwa oraz późniejsza skłonność do występowania w nich. Wywiązała się publiczna walka o charakter Altered States z Paddym Chayefskym, który napisał zarówno powieść źródłową, jak i scenariusz, i wyparł się jakiejkolwiek odpowiedzialności za film Russella. Przez całą karierę Russell swobodnie poruszał się między kinem a telewizją, dokumentem a dramatem, pełnometrażowymi dziełami a krótkimi formami. Większość wyjątkowych produkcji telewizyjnych Russella trwała krócej niż godzinę. Jego tak zwane „dokumenty” często zawierały dramatyczne rekonstrukcje, a on brał sobie swobodę wobec faktów z życia wielu sław, co irytowało pedantów, ale jego samego zdawało się nigdy nie ruszać ani trochę. Reputacja Russella jako zuchwałej siły twórczej wyprzedziła powszechny szacunek dla jego filmów. A British Picture: Portrait of an Enfante Terrible (1989) to godzinny dokument Russella o Russelu, przedstawiający jego rodzinę i jego przyjaciela, Bragga. Tytuły z późnego okresu jego kariery czasami nosiły jego nazwisko w sposób posesywny, np. dokument Ken Russell’s Classic Widows. Biograficzne produkcje Russella z lat sześćdziesiątych o Debussym, Duncan, Rossettim i Deliusie były wszystkie emitowane w Ameryce w NET Playhouse w czasie, gdy to forum na krótko zyskało wśród inteligencji pozycję alternatywnej siły programowej w amerykańskiej kulturze. Ulubiony aktor Russella, Reed, zagrał Debussy’ego i Rossettiego, a Max Adrian był Deliusem. Szczególne wrażenie zrobiła produkcja o Isadorze Duncan. Vivien Pickles zagrała słynną, pełną indywidualizmu i egocentryczną pionierkę tańca nowoczesnego. Teleplay napisali Russell i biograf Duncan, Sewell Stokes, a w rolach drugoplanowych wystąpili Peter Bowles i Murray Melvin. Ten program pogłębił odnowione zainteresowanie Duncan, gdyż Stokes i Bragg byli wśród scenarzystów, którzy przygotowali film Karela Reisza Isadora (1968, znany też jako The Loves of Isadora) z Vanessą Redgrave i Jasonem Robardsem. Russell zajął się sprawą Dreyfusa w Prisoner of Honor, opowieści o francuskim oficerze u schyłku XIX wieku, który odkrywa, że kolega-oficer został fałszywie skazany za szpiegostwo i zesłany na Diabelską Wyspę. Dreyfus był Żydem i wygodnym kozłem ofiarnym za prawdziwego zdrajcę. Richard Dreyfuss zagrał prowadzącego śledztwo pułkownika Picquarta, Kennth Colley był kapitanem Dreyfusem, a Martin Friend pisarzem Emilem Zolą, który został słynnie uznany winnym zniesławienia w dokumentowaniu tej sprawy. Wysokich urzędników grają Oliver Reed, Lindsay Anderson, Brian Blessed, Jeremy Kemp, Peter Firth i Peter Vaughan. Zostaw to Russellowi, by zrobił miniserial telewizyjny z Lady Chatterley’s Lover D. H. Lawrence’a. Ale powieść o młodej żonie, która zakochuje się w gajowym posiadłości, nie jest tak sprośna, jak jej reputacja. A gruntowne potraktowanie jej tutaj nie było tak ekscentryczne jak reputacja reżysera. Jest rozsądne, z Joely Richardson i Seanem Beanem jako nielegalnymi kochankami, Jamesem Wilbym jako rogaczem sir Cliffordem oraz Shirley Anne Field, Blessedem, Russellem i Hetty Baynes. Russell użył Baynes ponownie jako Long Jane Silver w Ken Russell’s Treasure Island, którą aktorka przegrała w przerysowany sposób z drugorzędną imitacją Marilyn Monroe, która bez wątpienia wystraszyła papugi. Historia Uriego Gellera została przerobiona na intrygujący Mindbender, z Ishaiem Golanem jako słynnym jasnowidzem. Terence Stamp zagrał psychologa, Joe Hartmana, który sprowadził Gellera do Ameryki, gdzie ten fascynował publiczność zginaniem łyżek, naprawianiem zegarów i innymi wyczynami wyłącznie siłą woli. Baynes wystąpiła obok jako Kitti Hartman. Dla Showtime Russell wyreżyserował Dogboys z Bryanem Brownem w roli głównej, o strażnikach więziennych z psami tropiącymi.

Dodaj do ulubionych